خلف وعدۀ بانکی

سال گذشته بانکها در ایران حسابهایی به نام حساب ارزی به خدمات خود افزودند. مردم می توانستند ارزهای خود را در این حساب بگذارند و در انتهای سال ارز خود را به همراه سود آن دریافت کنند. برخی از مردم که انتظار افزایش قیمت دلار را داشتند و سود آن را هم مناسب می دیدند چنین فرصتی را مغتنم شمردند و دلارهای خود را به بانک سپردند.

روزهای اخیر سر رسید برخی از این سپرده های ارزی است. راست یا دروغ، خبری منتشر شده است مبنی بر اینکه بعضی بانکها از پرداخت ارز خودداری کرده اند و پیشنهاد پرداخت ریال آنهم به قیمت ارز مرجع داده اند.

چنین خبری اگر راست باشد چیزی خواهد بود در مایه های خودکشی سیستم بانکی.

تاریخ اقتصاد ورشکستگی صدها و هزاران بانک به دلیل از بین رفتن اطمینان مردم به آنها را شاهد بوده است. آمریکا در حد فاصل سالهای 1873 تا 1907 شش دورۀ ورشکستگی بانکی را تجربه کرد. بزرگترین آنها در سال 1893 اتفاق افتاد که بیش از 500 بانک آمریکایی ورشکست شدند. ماجرا معمولاً اینگونه آغاز می شد که بانکی نمی توانست درخواست مشتری برای پول را اجابت کند و از پرداخت سر باز می زد. خبر این اتفاق به سرعت پخش می شد و هر کس سعی می کرد پیش از دیگری  خود را به بانک برساند و سپردۀ خود را بگیرد. در چنین حالتی، از آنجا که سیستم بانکی بر مبنای ذخیرۀ کمتر از صددرصد بنا شده است، امکان پرداخت سپردۀ همگان وجود ندارد. در نتیجه بانک در عرض چند روز و حتی چند ساعت ورشکست می شد.

نکته ای که در این میان اهمیت دارد این است که خبری از این نوع به سرعت پخش می شود و همگان هر کاری که در دست دارند را می گذارند زمین و به سمت بانکها هجوم می برند. در حالتی که اقتصاد دارد خوش خوشان کارش را می کند، شاید خیلی از مردم چندان توجهی به خبر نشان ندهند. ولی اگر شرایط اقتصاد طوری باشد که مردم التهاب بازارها را محتمل بدانند خبرهای این چنینی مثل بمب منفجر می شود.

اینکه بانکهای ایران دچار این مشکل خواهند شد یا نه، پاسخش منفی است. دلیلش را در وبلاگ حجت بخوانید و آن را تعمیم بدهید به سایر بانکها که حمایت دولت و بانک مرکزی را دارند و لذا خطر ورشکستگی ندارند.

اما چرا خلف وعدۀ ارزی و هر نوع خلف وعدۀ بانکی دیگر خودکشی اقتصادی است، بر می گردد به راه حلی که هجوم به بانکها دارد. اگر دولت بخواهد در مواجهه با هجوم مردم، بانکها را ببندد، کل اقتصاد می خوابد. اگر هم بخواهد پول چاپ کند و بدهد دست مردم، باید حجم پول را چند برابر کند و بعد توابع آن را تحمل کند. در هر دو حال اقتصاد سقوطی خواهد کرد که در تاریخ بنویسند برای عبرت سایرین.

مخلص کلام: نظام بانکی بر مبنای اعتماد مردم به بانکها و بانک مرکزی بنا شده است. هر گونه سلب این اعتماد خطری بزرگ است برای اقتصاد.

5 Responses to خلف وعدۀ بانکی

  1. ضیا می‌گه:

    سلام حسین
    نوشته ای حجت متوجه ورشکستگی بانک مرکزی است و نوشته ای شما تمرکز اش روی ایجاد بحران اعتماد در سکتور بانکی و پیامد های منفی آن از جمله ورشکستگی بانک ها. دولت و بانک مرکزی ایران خود دچار مشکل است و چگونه میتواند از وقوع یک بحران مالی احتمالی در سکتور بانکی جلوگیری کند؟ شما گفته اید » اینکه بانکهای ایران دچار این مشکل خواهند شد یا نه، پاسخش منفی است».

    • حسین می‌گه:

      سلام ضیا
      شاید باید به نوع دیگر جمع بندی می کردم که مشکل پیش نیاید. منظور این بود که در صورت بی اعتمادی به بانکها مردم بخش بزرگی از پولشان را از بانک بیرون می کشند ولی حتی در این حالت هم بانکها ورشکسته اعلام نمی شوند چون همانطور که حجت گفته است دولت می تواند به شکل صوری آنها را نجات دهد. همچنین همیشه راه حل چاپ پول و ایجاد تورم (و در نتیجه از بین بردن ارزش سپرده های مردم) وجود دارد. البته این راه حلها اقتصاد را تخریب می کند ولی از ورشکستگی بانکها و بانک مرکزی جلوگیری می کند!
      علاوه بر این، دولت دچار بحران است ولی این بحرانها دولت را از پا نمی اندازد. به یک دلیل روشن وآن اینکه دولت در ایران و بسیاری از کشورهای در حال توسعه به راحتی متعهد می شوند و به همان راحتی از زیر بار اجرای تعهدات شانه خالی می کنند. بدهی دولت به شرکتها، مثلاً شرکتهای تولید کننده در بخش برق ایران، به کرات در نشریات بحث شده است. اگر دولت از نظر حقوقی پاسخگو می بود می شد به خاطر این عملکرد به دادگاه کشاندش و در صورت عدم توافق بر روی پرداخت رسماً ورشکسته اعلامش کرد و مثلاً اموالش را به نفع طلبکاران ضبط کرد. فعلاً که این کار ممکن نیست در نتیجه دولت کار خودش را می کند، سُر و مُر و گنده!

  2. ds می‌گه:

    بگذارید تجربه شخصی ام را بیان کنم،سال 90 در پایان فصل بهار نرخ مرجع ارز دچار تغییراتی شد که قیمت را از 1060 به قیمت 1150 رساند در نتیجه با توجه به انتظاری که از بازار ارز داشتم اقدام به گشایش حساب ارزی در بانک سامان نمودم با این پیش فرض که با ریال حساب باز می کنم و در سررسید مقدار برابر دلار دریافت خواهم کرد .جالب آنکه برخلاف جمله قبل، در آن زمان شما معادل ریالی سپرده دلاری را به بانک می سپردید و بانک متعهد میشد در زمان سررسید مقدار ریالی را براساس نرخ روز سررسید ارز مرجع محاسبه و به شما پرداخت کند اما جالب تر آنکه امسال برای بستن حساب مراجعه کردم و کارمند بانک عنوان کرد که می توانیم به شما ارز بدهیم! همان روز با مرکز بانک تماس گرفتم و متوجه شدم که امکان گشایش حساب ارزی با ریال برداشته شده و باز و بسته کردن کلا با ارز انجام میشود البته ناگفته نماند زمانی که دلار در بازار حول و حوش 1800 تومان بود چند هزار دلار به نرخ 1150 نصیبمان شد.

    • حسین می‌گه:

      دی-اس، پس این دستهای پنهان که میلیاردها ارز ارزان می گیرند و بازار ارز ایران را به این روز انداخته اند شمایید؟!
      ممنون از در میان گذاشتن این تجربه. من هم از برخی افراد پرسیدم. به نظر می رسد بانکها به تعهداتشان عمل می کنند. هر چند شایعه آنقدر قوی بوده که برخی ارزشان را قبل از سر رسید از بانک گرفته اند و از خیر سود آن هم گذشته اند.

      • ds می‌گه:

        ای کاش ما میلیونر بودیم البته به واحد تومان چه برسد به میلیاردر!
        ولی جدا از شوخی گویا که بانک ها به تعهداتشان خیلی هم پایبند نبوده اند(شنیدن کی بود مانند دیدن) ولی واقعا امیدوارم این بحران از این بدتر نشه.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: