ونزوئلا می شویم یا کوبا؟!

بحث داغی در گرفته است در میان اقتصادیون در مورد «ونزوئلایی شدن» اقتصاد. بحث پیرامون نوشته های پویا ناظران است در صفحۀ تلگرامش است.

من در اینجا مفصل در مورد این موضوع نوشته ام، بخصوص در زمستان 69 در مطلبی که در تجارت فردا منتشر شد و جزو مطالب پرخواننده بود. و بعد در گفت و گویی در مورد کنترل قیمتها. (هر وقت هم رئیس سازمان مدیریت در مورد برنامه های اقتصادی برای پیشرفت ایران حرف می زند این تب امکان ونزوئلایی شدن در من شدت می گیرد!)

خلاصه اینکه ما هنوز تا آنجا فاصله داریم ولی با توجه به اینکه در دوران بحران خیلی احتمال دارد که سیاستهای بشدت اشتباه پیش بگیریم، (در این مورد تامین کسری عظیم بودجه از طریق چاپ پول) هیچوقت نباید این احتمال را دست کم بگیریم.

نقد دیگران به مطلب پویا ناظران نکات مثبتی دارد ولی این قسمت در همۀ نقدها مشترک (و بشدت آزار دهنده) است که توصیه می کنند آرامش جامعه را بر هم نزند و توصیه به تبدیل پول به دارایی نکند.

من موافقم که گاهی نباید برخی از مطالب را پیش از اینکه توسط افراد همان حوزه ارزیابی شود، منتشر کرد (مثل مقالاتی که در ابتدای فراگیری کرونا منتشر شد و اعداد اغراق آمیزی در مورد تلفات ارائه کرد). ولی تحلیل اینکه افزایش پایه پولی در نهایت به افزایش نقدینگی و تورم فزاینده منجر می شود (نظریه ای که در عمل با شواهد زیادی حمایت می شود) و هشدار در مورد آن دقیقا کاری است که اقتصاددان باید بکند. اینکه سخنگوی دولت می گوید سعی می کنیم به آن سمت نرویم نشانۀ مؤثر بودن هشدار پویا ناظران است.

به نظر من باید در مورد «کوبایی شدن» اقتصاد ایران هم هشدار داد. کوبایی شدن یعنی کاهش ارتباط اقتصاد با دنیا. در کوبا بحران به شکلی که در ونزوئلا است اتفاق نمی افتد ولی اقتصادش ارتباطش را با دنیا از دست داده است.

در دنیای امروز نمی توان همه چیز را برای بازارهای داخلی تولید کرد و در داخل مصرف کرد و برای ارز هم به صدور چند کالای خاص (مثل سیگار برگ در مورد کوبا) و کنترل شدید بر ارز حاصل از آن متکی بود. تولید برای بازار جهانی و بده بستان با جهان تنها مسیری است که اقتصاد را به پیش می برد.

ما هنوز با کوبا شدن فاصلۀ زیادی داریم، همانگونه که با ونزوئلا شدن فاصله داریم. ولی در طول 15 سال گذشته مدام از کشورهای همسان مثل ترکیه و مکزیک فاصله گرفته ایم و به کشورهای بسته با مشکلات بنیادی نزدیکتر شده ایم. و این بخش داستان است که سبب می شود سناریوهای فاجعه بار مدام به ذهن ما بیاید.

2 Responses to ونزوئلا می شویم یا کوبا؟!

  1. پویا says:

    در صورت صحت مفاد منتشره قرارداد با چین شما اینده ای برای افزایش تولید داخلی میبینید؟
    بالاخره حرف از قریب ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری چین هست، سرمایه ای که برای بازسازی سوریه ویران شده هم کفایت می کند

    • حسین says:

      البته. این کاری است که سالها پیش باید انجام می شد. مهمتر از میزان سرمایه گذاری این است که صحبت از پیوستن ایران به زنجیرۀ تولید برای بازار جهانی است. اگر نوشته های اخیر در نشریات درست باشد قرار است که با این سرمایه گذاری ها زیرساختها برای تولید کالا در ایران و انتقال آنها به بازارهای جهانی ایجاد شود. اثر غیر مستقیم چنین کاری این است که ایران از این انزوایی که برای خودش کالا می سازد و حداکثر می تواند بازارهای شبیه خودش مثل عراق و افغانستان را تغذیه کند (نه بازاری مثل قطر یا امارات که کالای با استاندارد جهانی می خواهند) بیرون می آید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصاتِ خود را پر کنید یا برایِ ورود رویِ نقشک‌ها کلیک کنید:

نشان‌وارهٔ WordPress.com

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: