تلفن همراه و مرگ و میر جاده ای

 نویسنده: رهی ابوک

[پیش نوشت: رهی ابوک از برو بچه های مؤسسه عالی برنامه ریزی است. دورۀ دهم . من آن موقع در مؤسسه نبودم در نتیجه رهی را در مؤسسه ملاقات نکردم. بعدها رهی را در سفرش به دانشگاه ایلینویز دیدم و یک چایی کیسه ای بدمزه به خوردش دادم تا رابطه اش با مؤسسه ناگسستنی شود (توضیح اینکه ما در مؤسسه یک قوری برقی داشتیم که بعد از تعطیل شدن آبدارخانه راهش می انداختیم و چایی می خوردیم. تقریباً همۀ بچه های قدیمی از آن چاییهای کیسه ای بدمزه خورده بودند. در دانشگاه ایلینویز هم همین سنت را ادامه دادیم. هنوز هم این سنت ادامه دارد و هر کس گذرش به دانشگاه ما بیافتد یکی از آن چایی ها را می دهم به خوردش که هیچوقت یادش نرود «محفل مؤسسه» یعنی چی!). نکتۀ مهمی که رهی را به این وبلاگ وصل می کند این است که رهی اقتصاد را به طور جدی دنبال می کند. الان در دانشگاه ویسکانسین میلواکی دورۀ دکترایش را می گذراند و همزمان در Zilber School of Public Health به تحقیق در اقتصاد بهداشت مشغول است. نوشته ای که رهی فرستاده خلاصۀ یافته های مقاله ای است که با همکارش نوشته است. مقاله به یکی از مقولات بحث انگیز در قوانین رانندگی امروز آمریکا یعنی استفاده از تلفن برای ارسال پیام می پردازد. با  توجه به رشد سریع امکاناتی که تلفنهای همراه دارند، این بحث در آینده بسیار داغ خواهد بود. رهی، دست مریزاد برای این نوشتۀ زیبا و متقن.]

امروزه بهداشت عمومی به یکی از مسائل مهم خصوصا در کشورهای توسعه یافته تبدیل شده است. دلیل این امر این است که با اجرای سیاستهای بهداشت عمومی می توان هزینه های صرف شده در بخش بهداشت را بصورت بهینه ای کاهش داد. مثال آن بسیاری از سیاستهای پیشگیرانه در شیوع بیماریهای واگیردار است.

در این چهارچوب مصرف روزافزون تلفن همراه، خصوصاً جهت ارسال پیام کوتاه، تاثیر مستقیمی بر میزان مرگ و میر جاده ای دارد. بسیاری از رانندگان در هنگام رانندگی اقدام به نوشتن و ارسال پیام کوتاه می نمایند که خود موجب برهم خوردن تمرکز آنان از رانندگی می شود. ویلسون و استیمسون (۲۰۱۰) در تحقیقات خود نشان دادند که میزان پیام های کوتاه فرستاده شده در امریکا با میزان مرگ و میر جاده ای نسبتی مستقیم دارد. بر اساس این یافته ها ایالتهای مختلف در این کشور از سال ۲۰۰۷ قانون ممنوعیت فرستادن پیام کوتاه در هنگام رانندگی را وضع نمودند. ابوک و آدامز (۲۰۱۲) نشان دادند که این ممنوعیت ها موجب کاهش ۷ درصدی مرگ و میر جاده ای که در آنها تنها یک وسیله نقلیه تک سرنشین نقش داشته است می گردد. این دسته از تصادفات، تصادفاتی هستند که بیشترین احتمال خطر بی توجهی به رانندگی را دارند. زیرا اگر در یک خودرو تک سرنشین راننده اقدام به ارسال پیام کوتاه نماید کسی در وسیله نقلیه حضور ندارد که راننده را از خطر احتمالی مثل انحراف از جاده آگاه سازد. این مطالعه همچنین نشان میدهد که قانون ممنوعیت ارسال پیام کوتاه در هنگام رانندگی تاثیر معنی داری بر میزان مرگ و میر جاده ای ناشی از تصادفاتی که در چندین خودرو دخیل هستند، ندارد.  با این حال این کاهش چندان هم پایدار نمی باشد و آمار مرگ و میر جاده ای این نوع خاص از تصادفات پس از دو ماه بعد از وضع این قانون به میزان قبلی خود بازمی گردد زیرا رانندگان پس از مدتی راه های دور زدن قانون را پیدا می نمایند و به ارسال پیام کوتاه در هنگام رانندگی ادامه میدهند. در این بین اجرا و کنترل دقیق این قانون خود موضوع حائز اهمیت و مشکلی است، زیرا تشخیص نقض قانون ممنوعیت ارسال پیام کوتاه در هنگام رانندگی توسط پلیس راهنمائی و رانندگی کار آسانی نیست.

از نظر اقتصادی کاهش ۷ درصدی در میزان تصادفات در امریکا بدلیل ممنوعیت ارسال پیام کوتاه در هنگام رانندگی می تواند سالانه جان ۷۰۰ نفر را از مرگ نجات دهد. اگر ارزش جان هر انسان ۶ میلیون دلار در نظر گرفته شود، این قانون موجب صرفه جوئی ۴۲۰۰ میلیون دلاری در سال می گردد.

لزوم انجام مطالعاتی مشابه ویلسون و استیمسون (۲۰۱۰) در ایران در حالی احساس می شود که هر روزه شاهد افزایش مصرف تلفن همراه هستیم و نیز هم اکنون چنین ممنوعیتی در سطح کشور وجود ندارد. این دست از مطالعات می تواند راهگشای خوبی برای سیاست گذاران باشد و می تواند منجر به وضع قوانینی مشابه حداقل در محدوده مناطق شهری گردد.

Advertisements

4 Responses to تلفن همراه و مرگ و میر جاده ای

  1. ناشناس says:

    حسین عزیز واقعا خسته نباشید . میان ماه من تا ماه گردون فاصله اش سالهای نوری است . نه قوانین ما و نه مردم و مجریان قانون قابل مقایسه با سایر کشورها نیست .آلودگی هوا را کنترل که هیچ میزان مرگ و میرش را اعلام نمی کند آنگاه شما انتظار دارید ارسال اس ام اس در جاده که یکصدم مرگ ومیر آلودگی هوا را هم ندارد کنترل و قانون گذاری کند ؟

    • حسین says:

      ممنون ناشناس. درست است که کشور ما تفاوتهایی با سایر کشورها دارد و شاید با کشورهای پیشرفته تفاوتهای زیادی داشته باشد ولی اولاً کشور ها مثل بسیاری از کشورهای در حال توسعه است، ثانیاً توجه به همین عوامل است که تفاوتها را تعیین می کند و ثالثاً وجود یک مشکل سبب نمی شود که مشکلات دیگر مطرح نشوند. نمی توان منتظر ماند تا این هم به مشکل لاینحل تبدیل شود و تلفاتش به هزاران برسد و بعد در موردش صحبت کرد.
      بعلاوه چنین مطالعه ای می تواند نمونه ای باشد از کارهایی که دانشجویان می توانند در زمینه های مشابه انجام دهند. همین خبر که اخیراً در مورد درصد بالای رانندگان تحت تاثیر الکل و مواد مخدو منتشر شده است را می توان مثال زد. چنین واقعیاتی جزئیات زیاد و جای کار فراوان دارد. مثلاً اینکه بهترین (منظور مؤثر ترین و در عین حال با توجه به تمام محدودیتها، قابل اجرا ترین) راه کاهش تصادفات ناشی از این عوامل در ایران چیست، چندان روشن نیست.

  2. جمشید says:

    تمثیل خیلی جالبی است.با توجه به استفاده شدید جوانان تازه راننده از تلفن همراه، این مساله عملا مشابه یک بیماری مسری است که نیازمند درمان جدی است. آنچه که موجب حادثه می شود، حواس پرتی ناشی از صحبت با تلفن یا ارسال پیام کوتاه است. هرچند که استفاده از هندزفری (ببخشید که کلمه انگلیسی استفاده میشود ولی در ایران همین اصطلاح معمول است!) مجاز شمرده می شود اما همچنان مساله حواس پرتی به قوت خود باقیست. طبیعی است که برای ارسال پیامک، خطر بی توجهی به جاده بسیار شدیدتر است. تا آنجا که من میدانم در ایران از حداقل شش سال پیش هرگونه استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی ممنوع بوده است (شاهدش اینکه خود من یکبار در سال 1385 جریمه شدم!) در امریکا هم اکثر ایالتها جریمه های سنگین برای استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی وضع کرده اند، هر چند که به قول آقای ابوک مردم کماکان به عادتهای قبلی ادامه می دهند و کنترل لحظه ای رفتار رانندگان توسط پلیس هم امکانپذیر نیست.
    اما سئوال اول من اینست که آیا تا کنون شرکتهای بیمه اقدامی یا مطالعه ای در این زمینه انجام داده اند؟ چون در صورت بروز حادثه، شرکتهای بیمه ملزم به پرداخت خسارت بوده و بنابراین آنها بعنوان یکی از بازندگان اصلی، باید ازحامیان ممنوعیت هرگونه استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی باشند. سئوال دوم اینست که واکنش شرکتهای مخابراتی در مقابل اعمال محدودیتها (مخصوصا در امریکا) چه بوده است؟ هرچه باشد شرکتهای مخابراتی مایلند تلفنی که به مردم داده اند هر چه بیشتر استفاده شود (دلیلش هم اینکه نه تنها کارکردهای بالا را تصاعدی حساب نمیکنند، بلکه تخفیف هم میدهند) و بنابراین خوششان نمی آید که هیچ تماس تلفنی بی جواب بماند.

  3. رهی says:

    ممنون از نظرات جمشید جان. جالبه که ایران هم ی همچین قانونی هست. اما احتمالا چون همه استانها در ی زمان این قانون رو وضع کردن یا به عبارت دیگه چون ی قانون سراسری بوده از متدی که من استفاده کردم دیگه نمیشه این مطالعه رو انجام داد. شاید فقط بتونیم میانگین تصادفات رو قبل و بعد از وضع قانون مقایسه کرد (البته راههایی وجود دارد.). در مورد جریمه هم در امریکا بین ۲۰ تا ۲۰۰ دلار در ایالتهای مختلف متغیر. در مورد شرکتهای بیمه باید بگم که به احتمال زیاد انجام دادن فقط در دسترس عموم نیست احتمالا .
    در مورد شرکتهای مخابرات هم فکر نمیکنم اینقدر حساس باشند چون اکثر مشترکین اشتراک نا محدود پیام کوتاه دارند و این موضوع موجب کاهش درآمد آنها نمیشود.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: